Door Health Base op 24 mei 2022
  • Medicatiebewaking
  • Pharmacom
  • Medicom
  • Health Base

Invloed van geneesmiddelen op de schildklier

Een schildklieraandoening heeft grote invloed op het leven van de patiënt en kan nare klachten geven. Vanuit het belang van goede begeleiding van schildklierpatiënten heeft Health Base onder meer aandacht voor de invloed van geneesmiddelen op de schildklier. Waar mogelijk bieden we de zorgverlener ondersteuning vanuit de medicatiebewaking.

In een reeks van drie artikelen over 'Geneesmiddelen en de schildklier' in het Geneesmiddelenbulletin (Ge-Bu) hebben we, met inbreng van andere deskundigen, de volgende thema's onderzocht: 

Artikel 1: Invloed geneesmiddelen op de schildklierwaarden en effect op de diagnose en behandeling
Artikel 2: Nadelen van bepaalde geneesmiddelen op de schildklierfunctie
Artikel 3: Interacties met geneesmiddelen bij schildklieraandoeningen

1. Invloed geneesmiddelen op de schildklierwaarden


In het eerste artikel van het drieluik over geneesmiddelen en de schildklier wordt de invloed besproken die geneesmiddelen kunnen hebben op de resultaten van laboratoriumbepalingen van schildklierwaarden. Er wordt met name ingegaan op de vraag of dit kan leiden tot een verkeerde diagnose en onterechte behandeling.

Is het mogelijk dat een laboratoriumuitslag het beeld kan geven van een schildklierstoornis zonder dat er daadwerkelijk sprake is van een stoornis? Van veel geneesmiddelen is bekend dat zij invloed hebben op de waarden van de schildklierhormonen (T4 en T3), maar zelden is er ook een effect op de waarde van thyroïdstimulerend hormoon (TSH). Omdat de bepaling van TSH de hoeksteen is in de diagnostiek bij verdenking van een schildklierstoornis, kan bij een TSH-waarde die binnen de normale grenzen valt, een stoornis vrijwel worden uitgesloten. Alleen van amiodaron en biotine is bekend dat zij effect kunnen hebben op de TSH-waarde. Dit kan tot verwarring leiden bij de interpretatie van een laboratoriumuitslag.

Lees het volledige artikel 1 in het Geneesmiddelenbulletin

2. Nadelen van bepaalde geneesmiddelen op de schildklierfunctie


In het tweede artikel van het drieluik over geneesmiddelen en de schildklier wordt ingegaan op de effecten die geneesmiddelen kunnen hebben op het functioneren van de schildklier.  De effecten van geneesmiddelen op het functioneren van de schildklier kunnen zowel relevant zijn bij patiënten met een gezonde schildklier als bij patiënten die al bekend zijn met een schildklierstoornis. Geneesmiddelen kunnen de schildklierfunctie op verschillende manieren beïnvloeden. De volgende mechanismen worden besproken in dit artikel:

  • regulatie van de productie en het transport van schildklierhormonen
  • verstoring van de hypothalamus-hypofyse-schildklieras
  • effecten op de activatie, perifere omzetting en eliminatie van schildklierhormonen
  • auto-immuunreacties
  • toxische effecten op de schildklier
  • overige effecten

Naast een overzicht van de geneesmiddelen met de meest relevante invloed op de schildklier en de diverse mechanismen worden ook adviezen vermeld waarmee de zorgverlener kan bepalen of de behandeling moet worden aangepast om de medicatieveiligheid te garanderen.

Lees het volledige artikel 2 in het Geneesmiddelenbulletin

3. Interacties met geneesmiddelen bij schildklieraandoeningen


In het derde, tevens laatste, artikel over geneesmiddelen en de schildklier wordt ingegaan op de belangrijkste farmacologische interactiemechanismen van zowel thyreomimetica (levothyroxine en liothyronine) als thyreostatica.

Bij gelijktijdig gebruik van thyreomimetica of thyreostatica met andere geneesmiddelen kunnen ongewenste wisselwerkingen optreden die kunnen resulteren in een verminderde effectiviteit of een verhoogde toxiciteit van één of beide geneesmiddelen. Deze zogenoemde interacties kunnen bijvoorbeeld plaatsvinden tijdens de absorptiefase van de geneesmiddelen waarbij niet-resorbeerbare complexen ontstaan en er minder geneesmiddel wordt opgenomen. Een interactie kan ook plaatsvinden tijdens de eliminatiefase door beïnvloeding van enzymen die betrokken zijn bij het metabolisme van een geneesmiddel, met als mogelijk gevolg een snellere of langzamere afbraak van het geneesmiddel en daardoor verminderde effectiviteit of toxiciteit. 

Lees het volledige artikel 3 in het Geneesmiddelenbulletin



Richtlijnondersteuning Schildklier

De richtlijnondersteuning Schildklier is, in de vorm van kennisregels, vertaald naar duidelijke en praktische adviezen op maat voor de individuele patiënt. Zowel in de fase van diagnose als tijdens de behandeling. De kennisregels Schildklier maken deel uit van de ruim 100 kennisregels van Health Base voor huisartsenzorg en zijn volledig geïntegreerd in zowel Medicom als MedicomSmart.

Lees meer

  • Sander Borgsteede Manager Onderzoek en Wetenschap
  • Suzanne de Klerk apotheker
  • Marleen Olthoff Apotheker
  • Kim Loan van Donselaar Apotheker

Heeft u een vraag over dit bericht? 

Neem contact op
Delen via